واکاوی ظرفیتهای محیط کالبدی و اجتماعی محلات تاریخی در شکلگیری سرمایه اجتماعی
- سال انتشار: 1399
- محل انتشار: دوفصلنامه فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، دوره: 5، شماره: 1
- کد COI اختصاصی: JR_CIAUJ-5-1_012
- زبان مقاله: فارسی
- تعداد مشاهده: 246
نویسندگان
Shahid Bahonar University of Kerman
چکیده
حوزههای مختلف علوم، با طرح مفاهیمی مانند سرمایۀ اجتماعی در پی بیان ملموس و تحلیلپذیر پدیدههای غامض اجتماعی هستند. یکی از کارکردهای متنوع سرمایۀ اجتماعی، در سطح محلات و حوزۀ سکونت بوده و تلاش برای حفظ و یا افزایش آن، راهکاری برای مقابله با برخی ناهنجاریها و معضلات اجتماعی محلات، دانسته شده است. محلات تاریخی ایران، واجد الگوهایی کالبدی و نیز قالبهای اجتماعی تائید شده و مشخصی هستند. این پژوهش، از یک سو، مفهوم سرمایۀ اجتماعی را بر اساس مدلی به بحث میگذارد که آن را در سه جزء رفتاری، شناختی، و روانشناسانه برای محلات مسکونی تعریف کرده است. از سوی دیگر، شاخصهایی برای محیط اجتماعی (نظام اداری، ترکیب اجتماعی) و محیط کالبدی (تنوع و کارکرد اجزاء، ترکیب و ساختار، معماری و طراحی اجزاء) محلات تاریخی طرح کرده است و درنهایت، با تکیه بر تحلیل و اسناد به جستجوی رابطۀ میان آنها با مؤلفههای سرمایۀ اجتماعی در مدل مذکور، میپردازد و در این میان، به مصادیقی عینی از محلات تاریخی نیز اشاراتی میشود. بررسیها ضمن تأکید بر توجه به پیچیدگی مفهوم سرمایۀ اجتماعی، نشان دادند شاخصهای محیط اجتماعی محلات تاریخی با جزء شناختی سرمایۀ اجتماعی (توانمندسازی و حس اجتماعی) رابطه دارند و میتوانند بر جزء رفتاری آن نیز اثرگذار باشند. شاخصهای محیط کالبدی بر جزء رفتاری (همسایه داری)، روانشناسانه (تعلق به مکان)، و شناختی (حس اجتماعی) تأثیرگذار هستند، همچنین انطباق و همخوانی محیط اجتماعی و محیط کالبدی محله، عاملی ضروری و مؤثر برای افزایش سرمایۀ اجتماعی ساکنان بوده است.کلیدواژه ها
Social capital, Built environment, Social environment, Iran, Traditional community., سرمایه اجتماعی, محلات تاریخی, محیط کالبدی, محیط اجتماعی, ایراناطلاعات بیشتر در مورد COI
COI مخفف عبارت CIVILICA Object Identifier به معنی شناسه سیویلیکا برای اسناد است. COI کدی است که مطابق محل انتشار، به مقالات کنفرانسها و ژورنالهای داخل کشور به هنگام نمایه سازی بر روی پایگاه استنادی سیویلیکا اختصاص می یابد.
کد COI به مفهوم کد ملی اسناد نمایه شده در سیویلیکا است و کدی یکتا و ثابت است و به همین دلیل همواره قابلیت استناد و پیگیری دارد.