تبیین پدیدۀ «اعتماد» به پیامبر(ص) در «شبکه اجتماعی» مسلمانان در مدینه؛ با ارائۀ الگوی پارادایمی بر اساس رویکرد روشی نظریۀ زمینه‌ای

سال انتشار: 1398
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 331

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JSEH-8-2_012

تاریخ نمایه سازی: 4 آذر 1399

چکیده مقاله:

پیامبر(ص) در مدینه با آسیب ها و مسائل متعدد در نظم اجتماعی با توجه به ساختار روابط مبتنی بر ارزشها و هنجارهای جاهلی و سرمایه‌های اجتماعی موجود در آنها و ناهمسویی برخی اعضای شبکه اجتماعی مسلمانان در اصلاح ساختار روابط روبرو بود. از سوی دیگر شواهد قرآنی و منابع تاریخی- روایی دلالت بر وجود پرکاربردِ مقولۀ «اعتماد» و همسویی جمعی دیگر از مسلمانان با پیامبر(ص) دارد. هدف مقالۀ حاضر شناسایی و تبیین «مبنا»، «علل و شرایط» شکل گیری پدیدۀ «اعتماد» نسبت به پیامبر(ص) و «کنش/ واکنش های» پیامبر(ص)، گروه «اعتمادگر» و «اعتمادگریز» حول این پدیده و پیامد رفتاری آن در «شبکه اجتماعی» مسلمانان است. این پژوهش به دلیل فقدان فرضیه، با بهره گیری از الگوی پارادیمی «رویکرد روشی نظریه زمینه‌ای» با تحلیل مقایسه‌ای مداوم، هم زمان با جمع آوری هدفمند داده‌ها و تعیین حجم بر اساس اشباع نظری، انجام شده است. بر اساس یافته های پژوهش مبنای «اعتماد» به پیامبر(ص) «شناختی» و «عاطفی» بوده است که بازتاب آن در همدلی، همراهی و الگوپذیری گروه «اعتمادگر» از پیامبر(ص) مشاهده می شود. و تحت تأثیر ارتباطات و تعاملات کیفی گسترده و مستمر پیامبر(ص) با اقشار مختلف با مولفه‌های کنشی نظیر «مردمی بودن»، کرامت بخشی، رأفت، گذشت، ثبات عاطفی، حق گرایی، قاطعیت، درایت و مسئولیت پذیری پیامبر(ص)، در شرایط زمینه ای نظم اجتماعی مبتنی بر استخفاف، تبعیض، روانجوخویی و انتقام دوره جاهلی شکل گرفته است. راهبردهای پیامبر(ص) و «گروه اعتمادگر» در بی اثر کردن اقدامات گروه «اعتمادگریز» و حفظ و تقویت این پدیده، موجب بهسازی و تسهیل تعاملات در شبکه اجتماعی مسلمانان گردید.

نویسندگان

فرخ السادات میرسعیدقاضی

دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه الزهراء، تهران، ایران

شهلا بختیاری

دانشیار گروه تاریخ اسلام دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

علی محمد ولوی

استاد گروه تاریخ اسلام دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

فاطمه جمیلی کهنه شهری

استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • نهج البلاغه، ترجمه و شرح سیّد علینقی فیض الاسلام، تهران: ...
  • ابن ابی الحدید (1961)، شرح نهج البلاغه، تحقیق محمد ابوالفضل ...
  • ابن اثیر، عزالدین، ابوالحسن علی بن ابی الکرم (1965)، الکامل ...
  • ابن سعد(کاتب واقدی)، محمد (1374)، الطبقات الکبری، ترجمه محمود مهدوى ...
  • اشتریان، کیومرث و همکاران (1388)، توانمندسازی فرهنگی اجتماع محور، تهران: ...
  • ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم (1423ق)، الشعر و الشعراء، قاهره: ...
  • ابن ماجه، محمد بن یزید (1395ق)، السنن، ج2، بیروت: دار ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم (1416ق)، لسان العرب، تصحیح امین ...
  • ابن هشام، عبدالملک (1375)، سیره نبوی، ترجمه سید هاشم رسولى، ...
  • ابى یعقوب، اجمد ابن واضح (1371)، تاریخ یعقوبی، ترجمه محمد ...
  • استراوس، انسلم و جولیت کربین (1396)، مبانی پژوهش کیفی فنون ...
  • ابوالحسنی، سید رحیم و سعید عطار (1392)، تحلیل شبکه ای، ...
  • الوانی، سید مهدی و سید صمد حسینی (1392)، تأملی بر ...
  • اینگلهارت، رونالد (1382)، تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، ترجمۀ ...
  • بخاری، محمد بن اسماعیل (1401ق)، صحیح البخاری، بیروت: دارالفکر. ...
  • پاتنام، رابرت (1380)، دموکراسی و سنت های مدنی، ترجمه محمد ...
  • تاجبخش، کیان (1384)، سرمایه اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه، ترجمۀ ...
  • جواد علی (1968)، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، بیروت: ...
  • چلبی، مسعود (1375)،  جامعه شناسی نظم، تهران: نشرنی. ...
  • ذکایی، محمد سعید (1381)، نظریه و روش تحقیق در تحقیقات ...
  • راچ‌، جک‌رال و جانت ک راچ (1354)، جامعه‌شناسی فقر، ترجمۀ ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1404ق)، المفردات فی غریب القران، ...
  • سلام، عبدالعزیز (1391)، تاریخ عرب قبل از اسلام، ترجمۀ باقر ...
  • شایگان، فریبا (1386)، بررسی عوامل تأثیرگذار بر اعتماد سیاسی، رساله ...
  • شریف، احمد ابراهیم (1967)، مکه و المدینه فی الجاهلیه و ...
  • عبدی، هادی و همکاران، (1394)، پیش بینی سرزندگی تحصیلی بر ...
  • عمید، حسن (1369)، فرهنگ لغت فارسی عمید، ذیل مدخل «اعتماد» ...
  • معین، محمد (1386)، فرهنگ لغت فارسی معین، ذیل مدخل «اعتماد»، ...
  • فوکویاما، فرانسیس (1379)، پایان نظم؛ سرمایه اجتماعی و حفظ آن، ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (1364)، روضه الکافی، ترجمۀ هاشم رسولی، ...
  • گال، مردیت و والتر بورگ و جویس گال (1384)، روش ...
  • گیدنز، آنتونی (1384)، پیامدهای مدرنیت، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: نشر ...
  • مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین (1374)، مروج الذهب، ترجمه ابوالقاسم ...
  • واقدی، محمد بن عمر (1369) المغازى، ترجمه محمود مهدوى دامغانى، ...
  • یوسفی غروی، محمدهادی (1383)، موسوعه التاریخ الاسلامی، ترجمۀ حسین علی ...
  • Bhattacharya R, Devinney TM, Pillutla MM. A formal model of ...
  • Jhonson, David. (1993). Reaching out: interpersonal effectiveness and self-actualization. Boston. ...
  • Koehn D. 1996, Should we trust in trust? Am Business ...
  • Luhmann; Niklas (1979), Trust and power. New York: Wiley. ...
  • Turner, Jonathan. (1993). "Analytical theorizing". pp 156-194 in the Social ...
  • Welman, B. & S. D. Berkowitz (eds.), (1988) Social Structures: ...
  • Yang, J. and  Mossholder, K., (2010). Examining the effects of ...
  • نمایش کامل مراجع